Sự tích về tứ dân trong điêu khắc đồ gỗ mỹ nghệ

Với người Trung Quốc, số 4 là số tử bởi tứ liền vần với tử. nên số 4 thường bị kiêng dùng. Cũng giống như con số chết tróc 13 ở các nước phương tây. ở trung quốc họ kiêng số 4, thậm chí nhiều tòa nhà còn không có tầng 4 hay ngôi nhà số 4….nhưng trong văn hóa người Việt ta thì số 4 = 2×2 tức là vững chắc. Số 4 khá phổ biến từ cuộc sống đến thơ ca… bốn phương tám hướng, tứ hải huynh đệ, 5 châu 4 bể, tứ bất tử thuần việt (chử đồng tử, sơn tinh, thánh gióng, thánh mẫu)…

tranh go tu dan 3

Số 4 còn là đại diện cho quy luật bất biến của tạo họa, nó còn là một con số quyền lực. Để thể hiện điều này thì trong dân gian có Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng),  tứ dân (ngư-tiều-canh-mục), tứ quý (tùng-cúc-trúc-mai) đều là những đề tài phổ biến trong tranh vẽ cũng như điêu khắc, tạc tượng .

tứ dân gồm Ngư : chỉ ngư phủ hay người câu cá, Tiều là tiều phu, Canh là nông phu, Mục là Mục phu. Đây đều là những ngành nghề mưu sinh thời xưa, sau này kinh tế phát triển công nghệ hiện đại thì Tứ Dân còn được biết như những thú chơi tao nhã, hòa quyện với đất trời.

Thực chất Tứ dân là một trong 12 ngành nghề mà chế độ phong kiến cũ đã chia ra 3 tầng lớp : quyền lực- ngành nghề- tiêu khiển.

Quyền lực:

1. Công

2. Hầu

3. Bá

4. Tước

Ngành nghề:

5. Sĩ: trí thức

6. Nông: nông nghiệp

7. Công: công nhân

8. Thương: buôn bán.

Tiêu khiển:

9. Ngư

10. Tiều

11. Canh

12. Mục

Đây là 12 tầng lớp của xã hội phong kiến xưa. Trong đó thì từ 1 đến 4 là phong tước, còn lại thì được chia theo các cấp bâc riêng. từ cao tới thấp riêng số 8 thường được cho là con buôn, vì cho rằng đây là ngành nghề dối trá lừa lọc người khác để mưu lợi cho mình. Người ta ví von rằng đây là “mười hai bến nước” mà khi con gái chuẩn bị được gả chồng sẽ về với một trong các bến nước đó. Trong thì được mà đục thì phải chịu là vậy.

tranh go tu dan 4

Trong hội họa thì bức họa tứ dân luôn mang đến nét thư thả, tận hưởng cuộc sống giản dị mà an nhàn hòa mình với đất trời. phải nói rằng về các bức Tứ dân không hề xuất hiện trong lớp kẻ quyền lực, lớp có tiền, địa vị nhưng luôn luôn phải lo lắng, quản lý khiến cho lòng không yên do đó càng khó có thể gần gũi với bá tánh, không thể hiểu tường tận nỗi lòng của dân.

Trong điêu khắc thì hình ảnh Tứ Dân hiện lên trong khung cảnh làng quê thanh bình cùng với 0nụ hoa, cây cối, chim muông phụ họa. ngoài ra tứ dân đôi khi còn được kết hợp với tứ quý và tứ linh.  Có thể thấy đây là một bộ tứ hoàn toàn riêng biệt trong tổng thể nhưng chúng lại có những mối liên hệ mật thiết tới nhau.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *